REISVERSLAG LAPLAND/FINLAND 14.01.2007-20.01.2007
Zondag 14/1
We hebben nog nooit zo snel ergens op een luchthaven ingecheckt als deze keer op Schiphol bij Finnair. Echt een unicum. Uiteindelijk hadden we toch nog een ½ uur vertraging. De vlucht naar Helsinki duurde 2,5 uur over 1559 km. In Helsinki zouden we door de vertraging maar een ½ uur hebben om over te stappen maar daar hadden we 45 minuten vertraging. De vlucht naar Kittila bedroeg een afstand van 820 km en duurde nog 1,5 uur. Astrid van hotel Harriniva stond ons op te wachten. Het duurde wel een tijd voordat we konden vertrekken, omdat van een paar mensen de bagage niet was meegekomen. Vanaf de luchthaven was het nog bijna 1 uur rijden naar Muonio, hotel Harriniva. Bij aankomst hier was het -28˚C!! Onderweg kregen we de kamersleutel al uitgereikt. Prima hotel, grote kamers, douche met vloerverwarming. Meteen maakten we kennis met onze gids Raikka. Wij zitten met nog 4 Nederlandse mannen in de groep. Raikka hield voor onze groep een korte briefing. Advies: Neem zoveel mogelijk kleding mee want het is koud, heel koud!
Van Raikka kregen we extra kleding voor de komende dagen: een dikke, gevoerde jas, eenzelfde soort skibroek, grote stevige laarzen inclusief binnenlaarzen, een paar wollen sokken, grote leren wanten met binnenwanten van een soort vilt, een zijden bivakmuts, een wollen bivakmuts en een grote “beren”muts met oorflappen en kinband. En een heel warme mummieslaapzak met lakenzak. Nadat iedereen voorzien was en alles gepast en goedgekeurd was, hebben we met de groep het diner genuttigd en kennis gemaakt. De anderen zijn Richard, Paul, Marcel en zijn broer Antoine. Daarna tassen inpakken. Een kleine tas met kleding die we de komende dagen niet nodig hebben blijft in het hotel achter. Nog een luxe nachtje, morgen begint het avontuur.
Maandag 15/1
-24˚C bij het opstaan. Oef….. We hoefden pas om 10.30u klaar te staan, dus we hadden alle tijd om rustig te ontbijten. Onder de kleding die we hier hebben gekregen, hebben we zelf nog het volgende extra aangetrokken: 3 paar sokken, een hardloopbroek en een thermobroek, een ondershirt, een thermoshirt, een skipully, een fleecetrui-/vest, een losse col en een paar dunne handschoenen. We zijn meteen 8 kg zwaarder dan normaal. We voelen ons maanmannetjes.
Om 11.45u kwam Raikka. Met hem en onze bagage gingen we richting honden/sleeën. We kregen eerst uitleg over hoe de slee te besturen en de commando’s die onderweg gebruikt worden. Er is een armgebaar voor “vertrekken”, voor “stoppen”, voor “rustig aan”, voor de vraag of iedereen “ok” is. Je staat achter op de slee op de 2 glijders, tussen de glijders zit een kromme stang met pinnen (dat is de rem), op de slee zelf is een waterdichte, van soort dekzeil met ritssluiting, een zak gemaakt, waar de bagage in opgeborgen kan worden. Dan is er nog een anker, wat je met pinnen in de grond stampt als je stopt, anders gaan de honden er met de slee vandoor! En een touw om de slee aan een boom vast te maken.
In de kennel hebben ze maar liefst 400 honden! “Onze” honden stonden al klaar om ingespannen te worden. Ze waren ontzettend enthousiast, een geblaf en gejank van jewelste. Ik kreeg 4 honden voor mij slee en Arthur 5 honden. Je hebt leading dogs, die gaan aan kop, daarachter heb je de wheeldogs, de “trekhonden”. Mijn leading dogs zijn Wemho (bruin-wit) en Pulu (zwart) en mijn wheeldogs zijn Branca en Lad, beide grijs/wit. De leading dogs van Arthur zijn Bette (grijs/wit) en Jäger (zwart/wit) en zijn wheeldogs zijn Ohio (grijs), Shoulder en Texas.
Uiteindelijk konden we vertrekken, meteen als de honden rennen, zijn ze rustig (stil). We hadden het helemaal niet koud met al die kleding. In het begin stopte Raikka regelmatig om te kijken of alles goed ging, maar we leerden snel. Op zich is het niet moeilijk. In de bochten moet je een beetje meesturen, hobbels en bobbels vang je op met gebogen knieën. Het vergt wel wat van je rug. We gingen over bevroren/besneeuwde meren en door de bossen. Het ziet er allemaal zo schoon en mooi uit. Alles wit van de sneeuw natuurlijk en dotten sneeuw (als watten) op de bomen. Het was veel te koud om foto’s te maken. Na 2,5 uur stopten we bij een hut om te lunchen. Er was net een groep voor ons geweest maar toch was het in die hut erg koud! Raikka ging het vuur weer oprakelen, een ketel water erboven en hij maakte een warme hap klaar. In de slee van Raikka zit proviand voor 7 personen voor 5 dagen,. Hij heeft dan ook 9 honden voor zijn slee gespannen. Alle voedsel is vacuüm verpakt. Drinkwater gaat in jerrycans mee. Bij de lunch moest ik toch echt ff plassen. De wc is een houten hokje, binnen net zo koud als buiten, een ouderwetse kakdoos maar wel een piepschuim bril, dat is tenminste niet zo koud aan je billen. Maar toch, ik moest mijn jas uit anders konden mijn broeken niet naar beneden. Mijn handschoenen moesten uit om knopen los te maken. Het gevolg was, dat ik steenkoude handen heb gekregen! Snel de handschoenen weer aan en naar het vuur, warme kop thee in mijn handen. Als wij lunchen, krijgen de honden allemaal een brok (bevroren) vlees als snack. Zodra je trouwens onderweg even stopt, gaan de honden meteen rollen in de losse sneeuw langs de paden, en ze happen onderweg sneeuw voor de dorst.
Na de lunch was het nog 2 uur naar de 1e overnachtingsplek. Het was intussen al aardig donker. ’s Morgens wordt het tegen 10 uur licht en om 14.30u wordt het al weer donker.
Aangekomen bij de 1e hut, leren we hoe we de honden los moeten maken. Er is een pad waarlangs een lange ketting ligt met op iedere 50-60 cm een kortere ketting waar de honden aan vastgemaakt moeten worden. Ze slapen buiten. Dan moeten de tuigjes van de honden uit. De 1e keer lekker stuntelen natuurlijk. Meteen bij aankomst gaat Raikka vuur maken in de hut die ook weer steenkoud is, omdat ze leeg staan. Bij iedere hut is trouwens wel een sauna, daar wordt ook meteen vuur gemaakt. In de sauna staat ook een kachel met erop een grote ronde ton, waar water in gekookt wordt. Dat water moet eerst bij het meer uit een wak gehaald worden. Ja, het is hard werken hier. Als we de tassen binnen hebben gebracht, moeten we eerst de honden eten geven. Eerst de honden, dan de mensen, is het motto hier.
Overal waar we overnachten, is een voorraad hout klaargelegd. En er is vlees voor de honden klaargelegd. Dat vlees is wel diepgevroren natuurlijk. Nergens is stromend water of elektriciteit. Eerst krijgen de honden soep. Hiervoor moet het diepgevroren vlees met een hakbijl in kleine stukken gehakt worden, daarna gaat er wat droogvoer bij. Intussen is het water gekookt, dat kan er dan ook bij. Een bak op een platte slee, dat naar de honden trekken en dan krijgt iedere hond een schep van deze soep. Diverse honden gooien direct te soep om, en eten alleen de kleine stukjes vlees op. Als alle honden soep hebben gehad, moet 18 kg ander vlees klein gehakt worden voor het “echte” eten. Dat moet op dezelfde manier voorgeschoteld worden, alleen dit moet Raikka zelf doen. Hij weet welke hond hoeveel mag hebben. Sommige honden krijgen ook medicijnen in hun voer. Als ze dit hebben gehad, wordt bij iedere hond (in een al eerder gegraven kuil) stro gelegd zodat ze ’s nachts toch een beetje comfortabel liggen.
Uiteindelijk is het al snel 20.00u voor dat we met de honden klaar zijn. Dan kunnen we onze spullen voor de nacht klaar gaan leggen.
Vandaag hebben we een tocht gemaakt van 42 kilometer.
Intussen is de sauna goed heet. Even lekker ontspannen in de warmte. Heerlijk opwarmen, dan buiten afkoelen, dat gaat wel heel erg snel. We zijn onze slippers vergeten en op blote voeten op een bevroren grond wandelen is geen aanrader. Afspoelen en warm aankleden. Terwijl wij ons “douchen” op deze manier, heeft Raikka het eten klaar. Er is iedere dag rijst of aardappelen, vlees of vis en groenten. En heel veel aanmaaklimonade. Omdat je de hele dag eigenlijk niet drinkt moet je dat ’s avonds aanvullen. Zeker na het saunabezoek heb je dan extra dorst. Na het eten is het nog afwassen, tafel afruimen en dan als een speer naar bed. Toen ik ’s avonds mijn gezicht in wilde smeren, bleek mijn nachtcrème bevroren te zijn!
Dinsdag 16/1
We hebben heerlijk geslapen! Wel erg warm in de slaapzak ondanks dat de kachel uit was gegaan. Arthur is in gevecht geweest met de lakenzak, want die was te klein. Hij heeft hem eruit gegooid. Vanmorgen was het “maar “ -13˚C. We mochten vandaag eerst zelf ontbijten. Raikka had de honden al gevoerd. Na de afwas is het tassen inpakken en op de slee zetten.
Dan moet eerst alle hondenpoep van de afgelopen nacht opgeruimd worden. Dan leren we hoe we de tuigjes zelf bij de honden om moeten doen en hoe ze voor de slee ingespannen moeten worden. Toen ik een hond aan het inspannen was ging Arthur dit filmen. Arthur riep dat er een andere hond tegen mijn been aan het plassen was, maar ik hoorde dat niet. Raikka zei daarna heel lollig dat ik nu ook was ingewijd bij hun “pack”. Volgens Arthur stond het goed op de film. Hahahaha.
Het is vannacht gaan sneeuwen. Om 11.00 uur vertrokken we weer. Door de sneeuwbuien kan je niet zover vooruit kijken. We zagen nog wel vlak voor ons 4 rendieren oversteken. Verder kom je hier niemand tegen, lekker rustig. Vandaag heeft Raikka in de sneeuw in de openlucht een vuur gemaakt om de lunch klaar te maken. Warme gemengde groenten in tomatensaus, smaakt heerlijk. Daarna tot 15.30u verder, nog steeds in de sneeuwbuien en ook nu was het alweer donker toen we aankwamen bij de volgende hut. Dit is een grote hut, de sauna is in een aparte hut en de wc is nieuw! Een groter hok met iets meer bewegingsruimte. Eerst hier ook weer het ritueel van honden uitspannen en eten geven. De thermometer buiten wijst -7˚C aan. Vandaag hebben we 27 kilometer afgelegd. We hebben door de sneeuw die vandaag is gevallen, een iets andere route genomen dan gepland.
Nog voor het eten werden we met een busje opgehaald om naar een souvenirshop in een nabijgelegen dorpje te gaan. Het duurde een eeuwigheid voordat we konden vertrekken omdat het busje geen 4-wielaandrijving had en steeds weggleed. Met hulp van de jongens hebben ze de bus uiteindelijk kunnen keren.
Bij aankomst bij de shop werden we verwelkomd door een Laps “vrouwtje”, een redelijke dikkerd. Als eerste zag ze Arthur, die werd door haar erg enthousiast omhelsd en hij kreeg gelijk 2 klappen op zijn kont! Oké dan, dit is zeker een typisch Lapse begroeting? (Raikka vertelde later dat het meer haar soort begroeting was)
De shop is wel heel erg toeristisch! We wilden een typisch Lapse houten drinknap kopen maar die krengen waren wel heel erg duur. Uiteindelijk heeft Arthur een T-shirt gekocht, een CD met muziek om achter de film te zetten en voor mij een leren armbandje met gevlochten zilverwerk erop. Door dit extra uitstapje, konden we pas laat naar de sauna. Het gevolg was dan weer dat we pas om 22.00 u gingen eten. Raikka had een verse fruitsalade als toetje. Maar….het was nog deels bevroren!
Woensdag 17/1
Vanmorgen was het opgehouden met sneeuwen. Het is vandaag -14˚C. Omdat er zoveel sneeuw was gevallen, moeten paden opnieuw gemarkeerd worden. Dat gebeurt door een sneeuwscooter met daarachter een soort wals. Toen we bezig waren de honden in te spannen, kwam zo’n scooter over het meer aanrijden. Op een meer ontstaat vaak een laag smeltwater, daar valt dan weer sneeuw over heen. Die wals kwam dus vast te zitten in die sneeuwlaag. De mannen moesten er allemaal aan te pas komen om het ding weer los en op de kant te krijgen. Dit zorgde bij ons voor veel oponthoud. De laarzen waren niet waterdicht. Arthur heeft toen schone sokken aangetrokken met plastic zakken er omheen. We hebben de lunch hierdoor overgeslagen en zijn meteen doorgegaan naar de volgende slaaphut. Door de losse sneeuw moesten de honden vandaag wel extra hard werken. Maar ook voor ons is het soms hard werken onderweg. Zodra we een beetje omhoog gaan, kunnen de honden niet altijd zelf de slee goed trekken. Dan moet je dus zelf meehelpen. Soms hoef je maar een paar keer mee te steppen, soms moet je echt meelopen of meerennen. Als je dat niet snel doet, kijken de leading dogs achterom met zo’n blik van “zou je niet eens helpen?”. En onderweg lopen ze dus lekker scheten te laten, die lucht waait zo je gezicht in, lekker hoor! En de honden hebben geleerd om tijdens het rennen te poepen. Sommigen kunnen dat (nog) niet en dan moet je even stoppen. Vandaag mochten we vóórdat de honden eten kregen, zelf onze lunch nog opeten. Hiervoor had Raikka een scherpe punt gemaakt aan dunne takjes. Daar regen we een worst aan en dan hielden we die stok met worst in het vuur. Broodjes opwarmen, worst ertussen, mosterd erop. Dat smaakte wel hoor. Bij aankomst vandaag was het -11˚C.
Donderdag 18/1
Vandaag ging het al stukken vlotter om de tuigjes om te doen en de honden in te spannen. We konden al om 10.30u vertrekken. Vandaag passeerden we een andere groep met honden/sleeën. Bij de passage vlogen een paar honden van hun en van ons elkaar wel in de haren. Oeps. Raikka moest rennen om de honden uit elkaar te halen. Toen we bij de lunchhut waren, kwam er een groep aan op sneeuwscooters. Ook waren er 3 politiemannen op politiescooters. De bestuurders van de groep moesten allemaal een alcoholblaastest doen! Arthur vroeg of hij op een politiescooter mocht zitten voor de foto. Geen probleem. Erg aardige agenten.
Net voor we vandaag bij de nachthut aankwamen, moesten we nog een meer over. Hier hadden Raikka, Arthur en ik hetzelfde probleem als gisteren die sneeuwscooter met wals. We kwamen muurvast te zitten. De slee was niet los te krijgen, wij stonden intussen in 10-15 cm water. De honden vinden dat water ook helemaal niet fijn en raken licht in paniek.
De 4 anderen waren nog niet zover en zij konden met hulp van Raikka nog een andere route nemen. Het was flink zwoegen om onze en vooral mijn slee vlot te trekken. En Arthur ging op zijn gemakje staan filmen hoe ik liep te tobben. (opmerking Arthur: Wat overigens heel aardig beelden heeft opgeleverd) Gelukkig was het nog niet donker, dat scheelt toch veel. De afstand vandaag was ongeveer 28 km. We hebben hier overigens wel een erg luxe hut. De eigenaar is een kunstenaar. Hier hangen zelfs extra radiatoren die fungeren als centrale verwarming. Die wordt wel op hout gestookt. In de huiskamer/keuken is ook een open haard. Naast/boven de open haard heeft deze kunstenaar een beeld van een vrouw gemaakt. De open haard past precies tussen de benen, erg grappig. Arthur en ik hebben een aparte kamer, de jongens slapen op de 1e verdieping. Raikka maakte zalm klaar op traditionele wijze. Hiervoor neemt hij een plat stuk hout, daar legt hij de (grote) zalmfilet op. Met een soort dikke houten spijkers maakt hij die zalm vast op het stuk hout en zet dat dan rechtop met de zalmkant tegen de open haard. Zo wordt die zalm gaar in ongeveer 1 uur. Het smaakte uitstekend! Vandaag konden we meer foto’s maken omdat het droog was en niet te koud.
Vrijdag 19/1
Het was vannacht wel heel erg warm om te slapen. ’s Morgens altijd eerst kijken hoe koud het is. Valt mee vandaag, -10˚C. Ook vandaag snel kunnen vertrekken. De route ging vandaag wel veel omhoog en omlaag. Dat betekent veel meerennen voor ons.
Wat hadden we vandaag een mooie zonsopgang zeg! Schitterend mooie kleuren. Het was ook een heel heldere dag vandaag, het is de hele dag zowaar droog gebleven. Dit was de dag dat we uiteindelijk de meeste foto’s hebben gemaakt. Rond 16.00 u kwamen we weer aan bij Harriniva. Vandaag hebben we een tocht gemaakt van 35 km. We hebben de honden allemaal op hun eigen plek in de kennel gezet. Sommigen gaan met meerderen in een kooi, anderen hebben een eigen hok. Dat was de safari. Het was een heel mooie belevenis.
We hebben onze gewone kleding weer opgehaald en de geleende spullen ingeleverd. Hierna hebben we een lekker biertje gedronken en gedoucht.
’s Avonds hebben we met Raikka een afscheidsdiner gehad. Het voorgerecht was een Laps buffet met o.a. verschillende soorten vis, rendierlever, paddenstoelenragoût, haring in mosterdsaus. Het hoofdgerecht was een soort hutspot met hachee en een rode bessensoort. Een paar flessen wijn erbij en het feestmaal was compleet en zeer geslaagd. Toen was het tijd om afscheid te nemen van Raikka, onze prima gids.
Zaterdag 20/1
We konden nog lekker rustig opstaan en ontbijten vanmorgen. We werden om 11 uur naar de luchthaven van Kittila gebracht. Ook nu weer een prachtige zonsopgang, de temperatuur was weer flink gedaald naar -24˚C. De vluchten naar Helsinki en vanaf daar naar Schiphol verliepen rustig. We kunnen weer terugkijken op een heel mooie vakantie.
