De voorbereidingen op onze reis naar Laos, Vietnam en Cambodja, de zogenoemde Indo-China-tour:
Op vrijdag 28 juli 2006 zijn we naar Brussel gereden om het visum van Laos in onze paspoorten te laten plaatsen. Het visum zelf is een grote sticker en beslaat bijna een hele bladzijde. Vooral de Loatiaanse letters zien er erg mooi uit. Het schrift wat ze gebruiken lijkt, of is in het Sanskriet.De temperatuur was boven de 30 graden. Kunnen we alvast wennen!
Op maandag 31 juli zijn we op pad gegaan om de nodige inentingen en malariatabletten te regelen. Via onze ziektekostenverzekering Zilveren Kruis Achmea is dat prima geregeld. Als je bij Meditel een afspraak maakt wordt alles 100% vergoed. Alle inentingen die we al hadden en die nodig waren, zijn nog geldig, dus geen prikken deze keer. Wel hebben we voor Laos malariatabletten nodig voor 7 dagen. De arts heeft ons Malarone voorgeschreven en die worden 10 dagen voor vertrek gratis thuisbezorgd. Wat een service!
Na het bezoek aan Meditel zijn we naar Den Haag gereden om het visum voor Vietnam te regelen. Op internet staan veel verschillende berichten over het verkrijgen van het visum. Het zou 2 weken duren, of je moet zorgen voor een gefrankeerde envelop om de paspoorten aangetekend terug te sturen. Niets van dit alles is waar. Je kunt er gewoon op wachten. En het gaat nog vrij snel ook.
De dag voor vertrek: 8 september 2006
Onze rugzakken zijn ingepakt!
Ons vluchtschema voor morgen ziet er als volgt uit (alles is plaatselijke tijd):
9 - 9 Amsterdam - Kuala Lumpur MH0017 12:00 - 06:05
10 - 9 Kuala Lumpur - Bangkok MH0784 10:00 - 11:05
10 - 9 Bangkok - Chiang Rai TG140 13.45 - 15.05
Dag 1
Het was mega-druk bij de incheckbalies op Schiphol. Het schoot al niet op en bijna aan de beurt bleken we ook nog de verkeerde, dus langzaamste, rij uitgezocht te hebben.
De reis van huis naar het 1e hotel was weer heel erg lang, bij elkaar zijn we 30 uur onderweg geweest. In het vliegtuig bijna niet kunnen slapen.
Dag 2
Bij aankomst in Chiang Rai (Thailand) en vanaf de luchthaven nog 2 uur met een busje naar het 1e hotel (Namkhong Riverside Hotel) Het is een heel keurig hotel en ligt op de oever van de Mekong rivier, aan de overkant zie je Laos liggen.
We hebben hier het eerste (kennismaking) praatje gehad van onze reisbegeleider Willem. We hebben meteen door dat dit een heel gezellige reisleider is maar hij weet ook nog eens ontzettend veel van de landen in deze regio. Hij begeleid al jaren reizen in deze contreien. Hij woont zelf met zijn Thaise vrouw in Bangkok en spreekt ook de taal, dat maakt het allemaal wel een stuk makkelijker.
We zijn maar met zijn 8-en, lekker klein groepje. Het zijn 4 stellen en wij zijn zowaar voor het eerst de oudsten! Op de luchthaven hebben we de eerste Bath’s gepind.
Dag 3
De 2e dag zijn we via de rivier de grens Thailand/Laos overgegaan. De Bath’s omgewisseld voor Kippen, de munteenheid van Laos.
Daarna zijn we met een boot in 10 uur de Mekong afgezakt tot Luang Prabang. Je ziet hoe de mensen hier dicht op de oevers van de rivier wonen. In Luang Prabang hebben we wederom een leuk hotelletje. Dit is ook een leuk stadje aan de Mekong en was hel lang de hoofdstad van Laos.
Dag 4
Vandaag hebben we vooral tempels bezocht. Vanaf dag 1 trekken we al op met Sander en Tosca, we hadden meteen een leuke “klik”. Tijdens de lunch vanmiddag bespraken we de mogelijkheid om aan de overkant van de rivier naar een tempel te gaan. De eigenaar van het restaurantje regelde meteen een boot voor ons. Die bleek van zijn vader te zijn. We bezochten daar een paar tempels, één ervan was heel erg simplistisch. Een groepje kinderen liep de hele tijd met ons mee, één van die ventjes had zijn babbel ook wel mee, leek een rasechte gids. Ze namen ons mee naar een grot die de bewaarplaats is voor oude boeddhabeelden. Uiteraard wilden ze aan het eind ook wel een beloning hebben. Vanavond hebben we in een typisch Laotiaans restaurantje gegeten. Er werden allemaal kleine verschillende gerechtjes geserveerd, allemaal erg lekker. Alleen 1 van de toetjes viel niet zo in de smaak. Er is ieder avond een avondmarkt, de hoofdstraat wordt dan helemaal autovrij gemaakt en de kraampjes worden midden op straat opgezet. Er staan wel 300 kraampjes maar als je er een paar hebt gezien heb je de hele markt gezien want ze verkopen allemaal hetzelfde als die eersten. Je hebt keuze uit papieren lampenkapjes, houtsnijwerk, sieraden, kleding (1 kraampje heeft allemaal T-shirts, een ander heeft allemaal broeken), lappen stof, sjaals, wierook.
Dag 5
Vanmorgen stonden we al voor 6 uur buiten. De monniken gaan iedere dag vanuit hun verblijf in groepjes langs de huizen bedelen met een soort kruik onder hun arm. Ze krijgen dan allemaal een beetje rijst in hun bedelnap. Zo’n groepje monniken bestaat dan wel uit 20 man of zo. De gedachte hierachter is dat de monniken te eten krijgen en degene die hun rijst geeft, heeft weer een goede daad verricht, goed voor je karma. Iedereen blij op die manier.
De ochtend hebben we besteed aan een bezichtiging van de Wat Phoe Si, die tempel (Wat betekent trouwens tempel) staat op een berg(je) waarvandaan je een mooi uitzicht hebt op de omgeving. Hierna nog naar het museum in het Koninklijk Paleis en naar de meloentempel,
Vanmiddag zijn we met een busje en een stukje met de boot naar de Khoang Sit-watervallen gegaan, lekker gezwommen en afkoelen want het is hier zeker 30 graden. De watervallen hebben verschillende niveau’s, zijn erg breed en er stond nu ook heel veel water.
Ondanks dat we midden in het regenseizoen zitten, hebben we alleen de eerste dag toen we aankwamen een beetje regen gehad.
Dag 6
Vandaag was een lange reisdag van Luang Prabang naar Vang Vieng over bergwegen.We zijn regelmatig gestopt voor uitzichten en in dorpjes. Gelegenheid genoeg om leuke plaatjes te schieten. Er zijn wel een aantal regels in dit land: als je een " praatje" wil maken met iemand, dan moet je altijd ook bij die mensen neerhurken, het is onbeleefd om te blijven staan want dan " kijk je neer" op die persoon. Zo moet je ook altijd als je ergens binnengaat (bij een tempel of bij iemand thuis) je schoenen uit doen. Bij het binnengaan van een tempel mag je niet op de dorpel gaan staan maar moet je er overheen stappen. Ook mag je nooit met je voeten naar iemand toe gaan zitten of met je voet iets aanwijzen of zo. Kinderen mag je niet over hun bolletje aaien en zo zijn er nog veel meer gebruiken. Je moet het maar weten allemaal. Bij de lunch kregen we een grote kom noedelsoep waar je dan nog verse groene groenten in kan doen. En er wordt hier alleen met stokjes gegeten en de soep met zo’n klein gebogen lepeltje. Na het eten keken we ook even op de markt. Ze verkopen hier eieren met embryo's erin en larven (zo'n 4 cm lang) van wespen en dat eten ze dus ook echt op. De wespenlarven hebben we ook geproefd. Ze waren weliswaar gekookt maar ik vond het erg vies. Eelco ging nog net niet overgeven. Bij een ander kraampje laten satéstokjes waar kleine vogeltjes aangeregen waren.
We waren iets te laat in Vang Vieng anders hadden we nog op een rubberband de Mekong een stuk af kunnen dobberen. Was lekker geweest met die hitte maar helaas. Het hotel hier is niet zo bijzonder, de kamers ruiken erg muf en de bedden zijn of helemaal doorgezakt of zo hard als een plank. Het is maar voor één nachtje. Vang Vieng is vrij klein en niet eens alle straten zijn verhard hier. Hier begint wel zo’’n beetje het karstgebergte. Het is een dorpje waar nogal wat backpackers even blijven “hangen”. We hebben bij een Indiër gegeten, overheerlijk!
Dag 7
Vanmorgen van Vang Vieng naar Vientiane gereden. Vientiane is de hoofdstad van Laos en is een grotere stad maar op zich zijn alle bezienswaardigheden toch nog lopend te doen. En anders neem je de de tuk-tuk , dat is een brommertaxi.
We zijn eerste naar de That Dam gaan kijken, die is de zwarte stoepa, daarna naar het museum van de revolutie. Tijdens de lunch regende het pijpenstelen. Gelukkig duren de buien niet al te lang. We hebben vanmiddag de tuk tuk genomen naar de Pha That Luang, het belangrijkste monument in de stad. Hier staan mensen met kooitjes met vogeltjes in. Als je zo’n vogeltje “koopt” en weer loslaat doe je een goede daad. Sander en Tosca vonden dat ze iets aan hun karma moesten doen en lieten ieder een vogeltje vrij. Wat ons betreft is hun karms dik in orde.
Op de terugweg naar het hotel stopten we bij een nagemaakte Arc de Triomphe.
Ze zijn hier op veel plaatsen aan de weg aan ’t werken wat een gigantische viezigheid oplevert. Je moet echt goed opletten waar je loopt.
Dag 8
Meteen vanochtend was het bijzonder slecht weer, onweer en regen. We hebben daarom eerst de overdekte markt bezocht, altijd leuk. Nadat we alle 4 een paraplu hadden gekocht, werd het zowaar droog en konden we de Wat Si Saket en de Wat Phra Keo nog op de valreep bezichtigen. Dat was de laatste dag in Laos, we hebben de kippen weer omgewisseld voor dollars en zowel Sander als Arthur werden bijna getild. Gelukkig waren ze goed wakker.
In de middag hadden we de vlucht naar Hanoi, de hoofdstad van Vietnam. We kwamen van de rust van Laos in de megadrukte van deze stad. Een kakafonie van geluiden van toeterende auto's maar vooral brommertjes hebben hier de overtoon. Het rijdt (voor ons gevoel ) kris kras door elkaar. Een straat over steken lijkt onmogelijk maar je moet gewoon rustig in 1 tempo doorlopen en dan gebeurt er niets. De huizen die we onderweg van de luchthaven naar de stad zien, zijn erg bijzonder. Ze zijn heel erg smal, maar wel diep. Dit heeft te maken met de manier van belastingheffing. De breedte van je huis bepaalt de hoogte van de belasting die je betaalt. Bijna altijd is alleen de voorgeven van een huis geverfd, de rest zie je toch niet vanaf de straatkant zegt men. De kleuren verf zijn in ieder geval altijd erg fel waardoor het toch heel mooi is (vind ik, smaken verschillen natuurlijk). We hebben weer nieuw geld gepind: Dhong.
Dag 9
Deze ochtend hebben we een wandeling gemaakt door het oude stadscentrum. We hadden een looproute die door de leukste straatjes gaat. In het ene straatje verkoopt iedereen fruit en groenten, in een volgend straatje zijn dit schoenen, dan weer zie je alleen maar ijzerwarenwinkels en zo gaat het maar door. Vrouwen lopen hier ook met grote manden fruit aan een lange stok over hun schouder, je kent die plaatjes vast van TV.
Vietnam heeft overigens wel veel Chinese invloeden. Ook hier lopen ze op straat te rochelen, en lopen de vrouwen in pyjama over straat. En jawel hoor, er zijn er al weer een aantal die sneaky op de foto zijn gegaan samen met Arthur.
’s Avonds gegeten bij een restaurant waar je op de 1e etage op een balkon kon zitten. Als je vanaf daar het verkeer beneden bekijkt, dan begrijp je niet dat er niet iedere 2 seconden een ongeluk gebeurt. Wat een drukte! Op de stoepen zijn overal parkeerplaatsen voor de brommers. Men zet zijn brommer op de stoep, je krijgt van de toezichthouder een nummer en datzelfde nummer wordt met krijt op de zitting van je brommer gezet. Wat een systeem!
Het is ook hier erg warm en vochtig. Gelukkig is tot nog toe overal airco op de kamers.
We hebben vanavond onze spullen in 2 tassen gepakt. Morgen gaat 1 tas mee en de andere blijft in het hotel.
Dag 10
We zijn met ons busje in 3 uur vanuit Hanoi naar de haven van Bay Chay gereden. Onderweg bezochten we een werkplaats annex winkel waar van alles werd verkocht: keramiek (van heel kleine rijstkommetjes tot schalen van wel 60 cm in diameter), textiel (meest Chinese stijl), tasjes, houten beeldjes, sieraden en schilderijen die dusdanig geborduurd zijn dat je niet eens ziet dat het handwerk is. Niet van een schilderij of foto te onderscheiden. We vonden dit zo bijzonder dat we er 1 hebben gekocht. En we hebben daarmee nog een goed doel gesteund omdat al deze dingen gemaakt worden door in mindere of meerdere mate gehandicapte kinderen.
Aangekomen in de haven, lagen er ontzettend veel boten die allemaal naar Ha Long Bay varen. Wij hebben met ons groepje van 8 + Willem en gids (Mr. Ba), een eigen boot met nog eens 4 man crew aan boord. Het is een erg luxe boot. We hebben hutten met eigen badkamer en toilet. We voeren door een schitterende omgeving, het karstgebergte van Vietnam. Overal waar je kijkt zie je kleine en grote rotspartijen uit het water komen. De legende die hier achter zit: ooit waarde er een draak in deze zee, die sloeg met zijn staart in het water en iedere waterdruppeltje wat uiteenspatte werd een rots. Het is enigszins vergelijkbaar met het karstgebergte in Zuid-Oost China in de provincie Yangshuo. Een heel bijzonder natuurverschijnsel.
Al snel had de kok een heerlijke maaltijd bereid, met natuurlijk vis en overheerlijke scampi’s. Na 2 uur varen gingen we aan land naar een grot. Deze is behoorlijk groot en het plafond lijkt op een maanlandschap maar dan wit van kleur, ook allemaal kratertjes. Ze hebben wel overal gekleurde lampen in de grot opgehangen, dat maakt het erg kitscherig maar ja, hier vinden ze dat prachtig, Na het bezoek aan de grot kwam er een bootje naar onze boot toe met kano's. Daar mochten we 1,5 uur gebruik van maken en dat deden wij, Sander en Tosca en Willem dan ook. We voeren door een lage opening in de rotsen naar een lagune.Wij waren de enigen hier, heerlijk rustig. Terug op onze boot hebben Arthur, Sander en mr Ba vanaf het hoogste punt van de boot bommetjes gemaakt en daarna heeft Arthur eerst met Sander en daarna ook nog met Tosca een waterballet opgevoerd. Die inspiratie kreeg hij door het reclamespotje van de krasloterij (iedereen zal dit wel een keer gezien hebben). We hadden helaas geen mooie zonsondergang maar we hebben na het diner boven op het dek naar de sterren liggen kijken. Gelukkig lagen wij met maar 2 andere boten in deze baai. Het kan ook voorkomen dat er meerdere boten bij elkaar liggen en dat er dan op verschillende boten karaoke gezongen gaat worden. Dan slaap je dus echt niet en je komt hier wat ons betreft toch echt om van de rust te genieten. In "onze" baai ging bij alle boten om 22.30u de generator uit, dus stikdonker. Het was wel ontzettend warm in de hutten. We hebben deuren en ramen tegen elkaar opengezet, toen was het goed te doen.
Dag 11
Vanmorgen na het ontbijt zijn we langzaam terug richting haven gevaren en we zijn nu weer terug in Hanoi. Vanavond bezochten we een voorstelling in het waterpoppen-theater. Moeilijk uit te leggen maar er is een soort zwembad gemaakt en een gordijn. Uit het gordijn komen dan poppen te voorschijn in allerlei karakters met karakteristieke vormen en kleuren en er wordt door een orkestje muziek gemaakt waarbij wordt gezongen. De poppen zitten aan lange stokken vast onder water waarmee men achter de gordijnen de bediening en de bewegingen regelt. De uitleg was in het Vietnamees dus niet te volgen, raar hé? We konden wel begrijpen dat het een humoristisch verhaal was.
Dag 12
Voor vandaag stond er een bezoek aan de bezienswaardigheden in de stad op het programma. Tosca, Sander, Arthur en ik zijn niet echt stadsmensen en daarom zijn wij de stad uitgegaan naar de Parfumpagode. Eerst 2 uur rijden met een busje door leuke dorpjes waar ze volop bezig waren om de rijst te oogsten. Dan moesten we in een bootje. Dat was lachen, we dachten dat we per 2 personen een bootje hadden maar we moesten er met zijn 4-en in. Het was een lelijk ijzeren, grauw open bootje. We moesten dan 2 aan 2 op een klein houten bankje wat ze los neerzetten in de boot. De gids moest er dan nog bij en de roeister zelf. We dachten echt dat we het niet droog gingen houden. Die bootjes zijn gemaakt op Vietnamese gewichten en niet op Europese. Toen we allemaal zaten was er nog amper 2 cm ruimte tussen de rand van de boot en het water. Na een klein stukje varen hebben we een tempel bezocht, daarna was het nog 1,5 uur varen door het karstgebergte. Het blijft schitterend mooi om te zien. Aangekomen bij een berg, gingen we wandelen. Het was een uur aardig klimmen tot we bij een diepe grot kwamen. Daar wordt van alles geofferd voor de moeder- en de vaderfiguur van het Boeddhisme. Het maakte wel indruk en we waren gelukkig net de drukte van Waar we onze wandeling waren begonnen is een tempel/pagode die in 1947 door de Fransen werd gebombardeerd maar nu weer aardig gerestaureerd is/wordt. Helaas kwamen we een beetje in tijdnood dus moesten we snel alles bekijken. De lunch was door onze gids geregeld en stond in een mum van tijd op tafel en was ook nog eens erg uitgebreid en lekker. Toen terug met de boot en het busje en eenmaal weer in de stad konden we nog net een ommetje maken naar het mausoleum van Ho Chi Minh om van de buitenkant een foto te maken. Daarna in het hotel nog net tijd om even op te frissen en een hapje te eten voordat we richting treinstation gingen. Daar zijn we op de nachttrein naar Lao Cai gestapt.
Dag 13
De airco in de trein deed het niet en het werd bloedheet in de coupé waar we met zijn 4-en sliepen en 2 stapelbedden. Arthur heeft 's nachts nog moeite gedaan om iemand te vinden die de airco kon repareren maar helaas. Om 6 uur vanmorgen kwamen we aan, daarvandaan was het nog een uur met de bus naar Sapa in het Noorden van Vietnam in de bergen. Daar hebben we de markt bezocht en na de lunch hebben we de tuinen bezocht. Dit is een behoorlijk groot mooi aangelegd terrein tegen de berg op met allemaal verschillende thema's: orchideeën, Europese bloemen, stenen/granieten rotsen (het Stenen woud in het klein), en je kan naar het hoogste punt voor een uitzicht over de stad en omliggende bergen. We waren ook nog net op tijd om een dansvoorstelling te zien in een paviljoen in het midden van de tuin. Zo hebben we toch nog iets meegekregen van de plaatselijke cultuur. Vanavond zijn we gaan eten in een heel erg primitief, onooglijk restaurantje. De eigenaar is een heel grappig oud mannetje met een Franse alpinopet op en hij spreekt nauwelijks Engels maar staat de hele tijd in zijn handen te klappen en te lachen. We aten bij hem Hot Pot Deer. Er wordt een pot kokend water op een gaspit op tafel gezet, daar zit dan al bamboe in en wat kruiden. De bedoeling is dan om er met stokjes die je alleen daar voor mag gebruiken, stukjes hertenvlees in een schuimspaan in de pan schept, je doet er dan ook nog wat groene groenten (soort spinazie) bij en je laat dat gaar worden. Het smaakt wel erg lekker. Het andere gerecht was Hmong Pork; uitgebakken stukjes varkensvlees wat je samen met een blaadje (een soort groen kruid maar wat het precies was weten we niet), in een sausje doopt wat lijkt op dunne yoghurt. Ook dat smaakte erg goed. Arthur heeft nog met papa (zo noemt iedereen dat manneke) geschaakt.
Dag 14
Vandaag hebben we eerst een wandeling gemaakt door de omgeving, het gebied van de zwarte Mhong. Dit bergvolk draagt zoals de naam al doet raden, alleen donkere kleding, meest in de kleur Indigo. Ze maken die kleurstof zelf uit planten en kleuren daar dan de stoffen mee. We zagen ook wel een paar Rode Dao-vrouwen, die hebben dan weer rode hoofddeksels op met allemaal pomponnetjes eraan. Heel apart. De wandeling ging door de mooie rijstvelden, ze waren al volop aan het oogsten. ‘s Middags zijn we naar Bac Ha gereden waar we pas laat in de middag aankwamen.
Dag 15
Vanmorgen vroeg zijn we naar de markt in Can Cao gegaan waar vooral de Bloemen Mhong komen om hun waren te slijten. De Bloemen-Mhong heeft een erg kleurrijke klederdracht met lange strokenrokken in felle kleuren met een soort bolero als bovenstuk. Soms zijn die bovenstukken met kraaltjes en belletjes afgezet. Ze dragen ook een soort beenkappen. Op hun rug hebben ze een soort plat kussen. Hier worden ook wel baby's in meegedragen. De hoofddeksels zijn erg mooi, in een speciale vorm gedrapeerde geruite doek met overheersend de kleuren groen en roze. De vrouwen dragen heel aparte zilveren sieraden, vooral oorhangers. Er is een paardenmarkt, varkensmarkt, hondenmarkt (ja die eten ze hier ook) traditionele kledingmarkt en gewone kleding. En natuurlijk de nodige souvenirstalletjes. Er lopen ook traditionele vrouwen die geweven tasjes verkopen. We zijn natuurlijk niet weggegaan zonder er 1 te kopen. Toen iedereen de markt had gezien zijn we door een dorpje teruggelopen. Dat is de manier om te zien hoe de mensen hier leven, erg primitief. ' s Middags hebben we nog een andere wandeling gemaakt en zijn we in een Mhong huis binnen geweest. We kregen daar maïswijn te drinken, erg sterk. Het huis van binnen lijkt op een schuur zoals die er bij ons 50 jaar geleden uitzag. In een hoek is de kookplaats, er staat een laag tafeltje met 4 stoelen (hoewel ze er met 12 mensen wonen), in een andere hoek is een slaapgedeelte.
Dag 16
Vanmorgen hebben we de plaatselijke markt bezocht, is niet veel anders dan die van gisteren.
Daaran zijn we teruggereden van Bac Ha naar Lao Cai. Onderweg maakten we een boottocht over de Groene Rivier. Deze rivier loopt door een mooie kloof met meerdere kleine grotten. Daarna zijn we weer op de nachttrein naar Hanoi gestapt. Voordat we op de trein stapten gingen we nog eten. We zagen hier al eerder iets vreemds maar nu weten we wat het is: een vrouwtje loopt met een lang, hoog smal apparaat over straat en er klinkt dan een vreselijk deuntje, dit keer een Kerstliedje. Dit is zo blijkt nu de lopende dokter. Het apparaat heeft een weeg- en meetstelsel. Je gaat op het plateau onderaan staan, er komt een plaatje naar benden, raakt net je hoofd en gaat weer omhoog. Zo heb je je precieze lengte en intussen is ook je gewicht vastgelegd. Je kan ook je hartslag laten opmeten etc. Het is wel lachen.
Dag 17
We waren vanochtend al vroeg in Hanoi. De airco deed het vannacht gelukkig wel. Met de bus zijn we vanaf het station weer naar het hotel Classic I gereden. Daar konden we douchen en de andere bagage weer ophalen. In de middag vlogen we naar Midden-Vietnam, naar de plaats Hué. Er was een orkaan voorspeld maar die was net afgebogen naar het Noorden. Hué is de voormalige hoofdstad en zetel van de Vietnamese keizers. Het is een redelijk kleine stad in vergelijking met Hanoi en zeker stukken rustiger. Na aankomst hebben we een tour gemaakt met de fietstaxi's langs het huis van de moeder van Ho Chi Minh, de school waar hij les had en het huis waar hij gewoond heeft. We liepen langs de rivier waar de laagste laag van de bevolking leeft in gammele, kleine bootjes. Hierna nog naar de markt en toen begon het opeens vreselijk te stortregenen.
Dag 18
Vanmorgen zijn we naar de citadel gegaan, een ontzettend groot complex met een muur er eromheen van 10 km lengte. Binnen deze muren waren ook de verblijven voor de harem van de keizer en zijn andere bedienden. Daarbinnen is de verboden Paarse stad waar de keizer zelf leefde. Er wordt momenteel een groot gedeelte gerestaureerd nadat het door de Fransen bijna helemaal werd platgebombardeerd. We vinden het erg indrukwekkend. Hierna hebben we weer een boottocht gemaakt met een drakenboot. Deze stopte bij de tempel waar de monnik heeft geleefd die zich op 11 juni 1963 in brand heeft gestoken. Het vervolg van de tour ging naar de graftombe van 1 van de keizers.
Dit is niet zomaar 1 tombe maar er hoort een heel uitgestrekte tuin bij met diverse gebouwen, pagodes en een grote vijver met lotusbloemen. We hebben als afsluiter een keizerlijke lunch genuttigd. Dit was wel erg leuk. Er werden allemaal kleine hapjes na elkaar opgediend die stuk voor stuk erg mooi opgemaakt waren, bv uit een wortel was een vogel gesneden en uit een andere groente was weer een ander dier gesneden, erg kunstig. Het was ook allemaal erg lekker. Terug bij het hotel hebben we de verjaardag van Sander gevierd. Er was bij een klein restaurantje een taart voor hem gemaakt.
Er werd eergisteren nog veel regen voorspeld voor dit gebied maar daar hebben we behalve gisteren, nog niet veel van meegekregen. Het is hier bloedheet, erg vochtig.
Om 8 uur vanmorgen was het al bijna 30 graden.
Dag 19
Vandaag zijn we uit Hué vertrokken richting Hoi’An. Onderweg, na 1,5 uur rijden, stopten we bij het strand en hadden we gelegenheid om even te zwemmen. Toen Arthur daarna wilde gaan douchen en een geintje uit wilde halen met Sander, liep hij een zweepslag op. Kan dus zijn linkerbeen momenteel niet belasten, erg vervelend. Gelukkig hebben we een fysiotherapeut in de groep die meteen goed kon behandelen. Arthur heeft de rest van de dag in de bus gezeten met zijn ingezwachtelde been omhoog. Wij zijn op de "wolkenpas" even gestopt. Die pas is niet hoog maar wel bijzonder. Aan de ene kant zie je de zee en aan de andere kant allemaal bergen en meestal zitten die bergen volledig in de wolken, toevallig was het toen wij er waren erg helder. We maakten hierna een stop bij het Cham museum. Cham is de naam van een volk wat hier ooit woonde. Het museum bevat o.a. allerlei opgegraven stukken uit het Hindoeïsme. We hadden hier een hele leuk grappige gids. Een wat oudere man, kop kleiner dan ik (Vera) en hij sprak Engels met een heel zwaar accent, bijna niet te volgen. Tijdens de rondleiding stelde hij steeds vragen en bij iedere vraag kreeg je een soort botersnoepje van hem. De eerste keer dat ik een vraag goed had kreeg ik ook een bloem. We vonden het erg grappig. Vervolgens hebben we een stop gehad bij de Marmeren Bergen in de buurt van Da Nang. Het zijn gewone bergen maar er worden heel veel spullen gemaakt van marmer in die omgeving en tegen één berg staat een hele grote marmeren Boeddha. Het was een flinke klim naar boven, en bloedheet, maar wel de moeite waard. Behalve die grote Boeddha was er nog een grot, een tempel en 2 pagodes waarvan 1 blauwe. Uiteindelijk laat in de middag arriveerden we in Hoi’An. Willem had onderweg Hans gebeld (ook een Nederlander) die in Hoi’An woont, om te informeren of hij een adres had waar we eventueel krukken konden kopen of huren voor Arthur. Hij had er wel die Arthur de 2 dagen in Hoi’An kon gebruiken. Ik ben mee gaan kijken maar het was een vierpoot en veel te kort. Hiervan zou Arthur vreselijke rugklachten oplopen dus dat was niets. Hans zijn schoonzus is toen rond gaan bellen en in Da Nang zat een zaak waar ze krukken verkopen. Wij snel met de taxi daarheen maar ook daar waren ze niet gemaakt voor iemand van 1,95 meter. Schoot niet op. Arthur behelpt zich dan maar met onze wandelstokken, dat lukt aardig.
Dag 20
De planning was dat we met Sander en Tosca naar de opgravingen van My Son zouden gaan (of de mannen in ieder geval) maar door Arthur zijn blessure ging dit niet door voor hem.
We hebben hier kamers in een ressort, leuke 3 onder 1 kap huisjes die er keurig uit zien mét zwembad. Dat komt voor Arthur nu dan even goed uit, kan ie daar lekker rustig zitten. Vanmiddag heeft de hele groep m.u.v Arthur bij een restaurant Vietnamese kookles gehad. We mochten ieder 3 gerechten uit hun menukaart kiezen die we wilden maken. Het was ontzettend leuk om te doen maar sommige dingetjes zijn vreselijk moeilijk om te maken. Vooral bepaalde deegvormpjes en de manier waarop je die dan weer moet vouwen en kneden. Ik kreeg het absoluut niet voor elkaar en die meiden die ons begeleidden lagen iedere keer in een deuk als het deegje weer helemaal kapot was. Uiteindelijk heb ik het opgegeven en heb ik het de specialiste laten doen. Tosca was er erg goed in en Tineke lukte het ook beter dan mij.Thuis maar een andere manier verzinnen om het voor elkaar te krijgen. Arthur was intussen even bij Hans langs gegaan om appeltaart te eten. En om te kijken of hij morgen toch mee kan met de fietstoer die we gaan doen. Ik heb vanmorgen nog bij een kleermaker een topje laten maken. Het was even uitzoeken welk model en stof ik wilde. Alle maten werden opgemeten en vanmiddag na de kookles kon ik het al ophalen. Het ziet er erg leuk uit. Arthur was mee en om de wandeling te onderbreken hebben we nog ff wat gedronken en toen over de markt weer terug naar het hotel. Zodra het hier donker wordt, rennen de ratten over straat. Gisteren had Arhur bij het hotel ook een slang gezien van ruim een meter lengte, een lichtgroene met 20 cm rood bij de kop. We lazen in de krant dat ze voor zaterdag erg zware storm verwachten hier. Ze krijgen het staartje mee van de orkaan op de Filippijnen. We zijn tot op heden overal nog goed weggekomen, of het begon te regenen in de plaats waar we net weg waren, of het is gaan regenen waar we net weg zijn. Hopelijk blijft het zo, dan mogen we niet klagen. Niet dat we dat überhaupt doen hoor, een buitje op zijn tijd is helemaal niet erg. Nat zijn we toch al na 5 minuten lopen, maar dan van 't zweten.
Dag 21 (fietstoer)
Vanochtend hebben we onder leiding van Hans een fietstoer door Hoi’An gemaakt. Deze keer zelf op de pedalen, ook wel eens lekker. We maakten eerst een stop bij een kleine scheepswerf waar ze vissersboten repareren. Ieder half jaar moeten alle boten aan de kant omdat ze dan op de naden gaan lekken en bij de bevestiging van de schroef. Dit is gemaakt van bamboe en doordat dit steeds net wordt, slijt dit snel. Helaas begon het hierna flink te regenen. Hans vertelde dat het weer hier heel snel kan omslaan en dat als het eenmaal begint te regenen, binnen 2 uur de rivier dusdanig buiten zijn oevers kan treden dat het water tot 3 meter hoog komt te staan. Hier komt dan ook het vele water uit de bergen nog eens bij dus het gaat dan extra snel. De mensen zijn sowieso al bezig hun huizen/hutten te barricaderen tegen de storm die vanuit de Filippijnen wordt verwacht. Het is wel eens voorgekomen dat een groep toeristen een week lang op de 3e verdieping van een hotel moest blijven wegens overstromingen, lekker zeg.
Nou ja, wij hebben onze regenjacks en/of poncho's aangetrokken en zijn gewoon lekker verder gaan fietsen. Een beetje Nederlander (en halve Belg) draait daar zijn/haar hand niet voor om toch? Een aantal van ons hadden nog wat schoolspullen meegenomen die we hebben afgegeven bij een lagere school, zijn ze altijd blij mee. En we hebben gekeken hoe ze hier helemaal met de hand schoenen maken, jeetje wat een werk. Bij een grote scheepswerf, waar ze nieuwe boten maken, gaat het ook nog allemaal met de hand. De uitvoerder neemt een klus aan en maakt met behulp van ingehuurd personeel een grote vissersboot helemaal zonder tekeningen of wat dan ook, alles uit het hoofd. De planken voor de romp worden zelfs op een handmatige manier gebogen, je kunt er met je verstand niet bij dat dit nog kan. Zelfs de smederij, waar ze grote schroeven met de hand maken, schroefdraad erop draaien etc wordt gewerkt zonder vorm van beveiliging ook, lassen zonder kap is heel normaal. Een nieuwe boot kost 75.000 euro, ze doen er 6-7 maanden over en de voorman verdient 3 euro per dag, zijn personeel 1 euro per dag. Na een koffiestop verder geploeterd door de behoorlijke modderige paden tussen de rijstvelden (de laatste rijst was al geoogst) waar we nog een pagode bekeken en dan weer terug naar het hotel. Vanmiddag reden we eerst naar Da nang waarvandaan we een vlucht hadden naar Ho Chi Minh, oftewel Saigon zoals de stad nog genoemd wordt. Dit is een hele grote, drukke, lawaaierige stad, er wonen ongeveer 6 miljoen mensen! We kwamen pas laat aan dus even eten en naar bed.
Dag 22
Op het programma van vandaag stond een trip naar de Mekong Delta. Een boottocht gehad over de grote rivier en een paar zijarmen met bezoek aan een fabriekje waar ze snoeperijen maken o.a. (gesuikerde) rijstkoeken, rijstpapier, toffees etc. Het is erg arbeidsintensief. Als laatste bezochten we een oud authentiek Vietnamees huis. Ook tijdens de boottocht begon het weer te regenen maar de boot was gelukkig overdekt. Op de rivier zie je allemaal grote en kleine boten met allerlei koopwaar, vooral fruit en dan zijn die boten echt helemaal afgeladen vol. Het is 's morgens vroeg een drijvende markt maar daar kregen wij niet veel meer van mee omdat we vrij laat waren. We hoorden dat het in Hoi’An intussen erg zwaar weer is met windkracht 13. We zijn maar net op tijd weg dus.
Dag 23
Vanmorgen zijn we naar het gebied geweest waar de Vietcong heeft gezeten in de Amerikaanse oorlog en waar het tunnelstelsel is gegraven wat iedereen wel kent van de films over deze oorlog in Vietnam. Natuurlijk zijn we zelf ook in stukken van de tunnels geweest, eerst een klein stukje om te zien of iedereen wel een langer stuk wilde doen. Er waren complete kamers gebouwd ook om te schuilen, een hospitaal, ontspanningsruimtes etc, deze zijn uiteraard wat groter. Een verdieping lager in de grond zijn dan de kleine tunnels. We hebben een traject gekropen van 120 meter waar je er na 7, 20 en 50 meter uit kon als je dat zou willen. Het hele tunnelstelsel is bij elkaar 350 km lang, ongelooflijk. Het was flink zweten in die smalle gangetjes hoor, en na 100 meter kreeg ik het toch wel een beetje benauwd. Er vliegen ook vleermuizen die tunnels in, lekker als je zo'n beestje weer op je af ziet komen, brrrrrr. De oorspronkelijke tunnels waren nog smaller maar speciaal voor toeristen hebben ze dit deel wat breder gemaakt. Er werd ook gedemonstreerd hoe ze de valkuilen/boobytraps maakten voor de vijand. Daar wil je echt niet in vallen zeg. Het was overigens niet de bedoeling iemand te doden maar wel te verwonden om ze tot vertraging te dwingen. Het was echt erg indrukwekkend om te zien.
Hierna zijn we nog naar Tay Ninh gereden, hier is een tempelcomplex van de Cao Dai-religie waar we een ceremonie konden meemaken. Het tempelcomplex is erg kleurrijk en doet een beetje denken aan heel groot uitgevallen kinderspeelgoed, qua kleuren dan, allemaal fel roze, geel, rood, blauw etc.
De ceremonie stelde niet zoveel voor omdat het alleen maar wat muziek met gebeden waren die continue hetzelfde klonken, maar de gewaden die men droeg waren wel bijzonder. Er waren mannen en vrouwen helemaal in het wit, mannen helemaal in het blauw (Confucianisme), in het rood (Taoïsme) en in het geel (Boeddhisme) met per "rang" weer verschillende hoofddeksels. Intussen is het alweer bijna avond in Saigon en dit is de laatste avond in Vietnam. Van de stad zelf hebben we niet veel gezien, alleen met de bus er een paar keer doorheen gereden. We denken er niet echt veel aan te missen.
Dag 24
We zijn over land de grens met Cambodja gepasseerd. Bij de grensovergang een hoop gedoe met stempels halen, papiertjes invullen voor het visum. We hoeven hier geen geld te wisselen want je kan overal in dollars betalen en je krijgt dan Riel terug. Onderweg naar de hoofdstad Phnom Penh viel al op dat mensen hier nog in paalwoningen leven, alles stond onder water onderweg (soort uiterwaarden), veel witte kwabbultkoeien en hobbelige straten. We moesten nog even de Mekong over met de veerboot. Zodra we uit de bus stapten werden we omringd door verkoopstertjes van fruit, frisdrank, zonnebrillen etc. Ze springen zowat de bus in, en een hoop bedelaars, vooral veel jonge kinderen. Ook gehandicapten, ze missen been of arm etc. Is wel een hele schok. In Phnom Penh (de hoofdstad) zijn nog veel onverharde straten. Een regenbui en het is meteen een vieze bende op straat.
We hebben eerst de berg bezocht waar het monument staat van de dame die volgens de legende in 1732 de stad heeft gesticht. Het monument is gebouwd in de vorm van een stoepa. Vanaf daar hebben we over de markt gestruind maar die ging al snel sluiten. 's Avonds Indonesisch gegeten, overheerlijk. Overigens hebben we over het algemeen wel goed gegeten hoor. 't Was wel ff schrikken van de prijzen hier. In Laos en Vietnam aten we met zijn 2-en inclusief drinken voor ongeveer 5-6 euro. Hier waren we maar liefst 10-11 euro kwijt. Het wordt weer wennen als we thuis weer boodschappen moeten doen, haha.
Dag 25
Vandaag was een erg indrukwekkende dag. We bezochten de Killing Fields (Choeung Ek) waar een monument staat voor de slachtoffers van het Pol Pot-regime (Rode Khmer). Er zijn pas een paar van de vele massagraven blootgelegd. Op bepaalde paden "loop" je nog over restanten van menselijke botten die door de regen in de loop der tijd naar boven spoelen. In het monument zelf liggen duizenden schedels. Daarna zijn we in de Tuol Sleng-gevangenis geweest van dit regime en dat was ook echt afschuwelijk. Je ziet dan de cellen en foto's van hoe mensen vastgeketend 24 u per dag op bed lagen, de martelwerktuigen en vooral tekeningen daarvan maar ook foto's van heel veel slachtoffers. Mannen, vrouwen, kinderen, alles wat maar een beetje intellectueel was of waarvan gedacht werd dat ze dat waren, werden doodgemarteld. Men zegt dat er tussen 1-3 miljoen mensen zijn vermoord in die periode (1975-1979). We vonden het heel erg indrukwekkend allemaal, je wordt daar echt stil van en kan niet begrijpen dat er mensen zijn die zo’n zieke geest hebben om mensen dood te (laten) martelen. Wel zijn ook bijna alle "gevangenbewaarders" zelf ook omgebracht door onthoofding. Dit was niet de leukste dag van de vakantie maar het hoort wel bij dit land en dat moet je dan toch ook gezien hebben.
Vanmiddag hebben we nog het Nationaal Museum bezocht en het Koninklijk Paleis.
Als je ziet dat vooral dat laatste een en al pracht en praal is, en je ziet dan bij de ingang allemaal bedelaars (veel kinderen en mismaakte mensen), dan is er geen groter contrast denkbaar.
Net hebben we bij een restaurantje gezeten wat veel goed werk doet voor de straatkinderen in dit land, en vooral in deze stad. Alleen in deze stad leven al 10.000 straatkinderen, niet voor te stellen.
Dag 26
Vanuit Phnom Penh hebben we al vroeg de boot genomen om het immense Tonle Sap meer over te varen. De overtocht duurde maar liefst 5,5 uur en, we gingen met ongeveer 40 km per uur. Kan je nagaan hoe groot dat meer is. We gingen boven op het dak van de boot zitten, lekker in het zonnetje. Beneden was het freezing koud van de airco. In het begin stonden langs de oever (waar het meer nog vrij smal is) nog paalwoningen, hier en daar eilandjes met koeien en vissershutjes. Later werd het meer veel breder en zag je de oevers niet eens meer. Aan het eind, toen we bijna bij Siem Reap waren werd het weer smaller en opnieuw daar de huisjes. Een paar minuten voordat de boot aanlegde, begon het vreselijk te stortregenen. Snel in het busje naar het hotel. Siem Reap is een vrij klein stadje waar we eerst de markt bezochten, het is overal wel een beetje hetzelfde wat ze er verkopen. Omdat we 2 dagen naar de Angkor tempels gaan, hebben we alvast kennis gemaakt met onze vaste tuk-tuk-chauffeurs. Deze tuk-tuks zijn brommers met daaraan vastgemaakt een soort koetsje. Je zit er prinsheerlijk in! Angkor Wat is de beroemdste tempel van het hele complex. Het complex bevat ontzettend veel grote en kleine tempels, vaak ruïnes maar juist daarom erg mooi.
Dag 27
We moesten al om 4.30u op, om 5 uur stond onze chauffeur er al om ons met de tuktuk naar de Angkor Wat te brengen. Daar moesten we eerst een pasje halen bij de ingang en dan door naar DE tempel om de zonsopgang te aanschouwen. Helaas viel die erg tegen omdat het niet helder was, maar het was er wel gigantisch druk. Dit is toch een onderdeel waar iedereen voor komt hier.
Na de zonsopgang bekeken we het complex Angkor Wat, daarna Angkor Thom, dan de Bayon Tempel. De Bayon tempel bestaat uit 54 vierkoppige beelden van Boeddha met aan zijn zijde Vishnu naar het Weten en Shiva naar het Oosten gericht. Daarna bezochten we het Royal Palace complex met het olifantenterras en nog een paar andere tempels. De ene al mooier dan de andere, sommigen overwoekerd door ontzettende boomwortels zoals ook de Ta Phrom. Je blijft er foto's maken, ook omdat er heel veel reliëfs verwerkt zijn in de muren, de deuropeningen, pilaren etc etc. In het verleden is dit hele tempelcomplex overgroeid geweest met jungle, pas in de 20e eeuw is het weer "herontdekt" en blootgelegd. Uiteindelijk waren we rond 17.00 uur bij de Phnom Bakeng, de tempel waar iedereen gaat kijken naar de zonsondergang. Deze tempel staat op een bergje vanwaar je wel mooi uitzicht hebt over de omgeving en ook op Angkor Wat. Helaas viel ook de zonsondergang tegen, het was veel te bewolkt. Het was een heel lange dag en na een hapje eten lagen we om 20.30u in bed.
Dag 28
Ook vandaag was het ook weer vroeg op, nu om naar een tempel te gaan op 30 km buiten de stad: de Bantey Srei. Deze is vrij klein maar wel mooi. Verder nog bezocht de Pre Rup, East Mebon, Ta Som, Preah Neak Pean en Preah Khan. Ook nu weer veel moois gezien en behoorlijk moe geworden. Bij de laatste tempel waren we net op tijd bij de tuk-tuk voordat weer een tropisch buitje losbarstte. Wat een mazzel hadden we weer. Voordat we hier In Siem Reap aankwamen had het overigens 3 dagen lang geregend. Terwijl wij hier zijn alleen op momenten dat we er geen last van hadden, laat in de middag of 's nachts.
Vanavond hebben we ons afscheidsdiner gehad, en alvast afscheid genomen van Willem, hij heeft morgen een eerdere vlucht dan wij.
Dag 29
We wilden Willem vanochtend nog uitzwaaien maar hij was net 2 minuten ervoor vertrokken hoorde we van het personeel in het hotel. Om 10.30 uur gingen wij ook richting vliegveld. We hadden eerst een vlucht naar Kuala Lumpur (Maleisië)waar we 4,5 uur moesten wachten op de vlucht naar Schiphol. Uiteindelijk zullen we weer bijna 30 uur onderweg zijn voordat we de sleutel in onze voordeur steken.
Dag 30
Vanmorgen om half 6 geland om Schiphol. Het was weer een hele mooie reis, we hebben veel gedaan, heel veel mooie dingen gezien, ontzettend gemazzeld met het weer en hele leuke mensen ontmoet. Nu krijgen we nog een hele klus om er een mooie film van te maken en om de foto's uit te zoeken, ik heb er ongeveer 1000 gemaakt. Met een digitale camera blijf je maar schieten.
